Met een risicobeoordeling krijgt u antwoord op de vraag of het werken met nanodeeltjes of nano- producten in een specifieke situatie een gezondheidsrisico oplevert.

Voor wie?

• bedrijven en branches, vakbonden en overheden in het kader van beleidsontwikkeling.
• bedrijven en branches die de risicobeoordeling nanotechnologie willen toevoegen aan de arbocatalogus of de RI&E.
• bedrijven, branches en belangenorganisaties die handvatten voor veilig werken willen ontwikkelen.

Meerwaarde
Een risicobeoordeling geeft duidelijkheid rond de vraag of het gezondheidsrisico als gevolg van het werken met stoffen of producten in een bepaalde situatie te groot is, voldoende onder controle en of (aanvullend) beleid nodig is. Een beoordeling wordt vaak gevolgd door aanbevelingen over de vraag of u maatregelen moet nemen om de blootstelling te verlagen, en zo ja, welke.
IVAM kan u helpen in bijvoorbeeld de volgende gevallen:

• Beoordeling van de aard, mate en duur van de blootsteling en de potentiële gezondheidsrisico's in een individueel geval (bedrijf, werkplek - bijvoorbeeld in het kader van de RI&E).
• Beoordeling van de blootstelling en de potentiële gezondheidsrisico's in een branche (branchesurveys, 'nulmetingen' in het kader van arbocatalogi).
• Uitvoeren van een onderzoek naar de stand van de wetenschap en techniek als uitgangspunt voor het opstellen van een bedrijfsgrenswaarde.

In de praktijk
Risico-inventarisatie en -evaluatie
Doordat nanotechnologie een vakgebied overschrijdende technologie is, kunnen producten van deze technologie tussen de verschillende nationale- en Europese regelgeving in vallen. De Arbowet beschrijft de verantwoordelijkheid van de werkgever om de risico's die werknemers lopen tijdens de arbeid in kaart te brengen. Hij moet deze inclusief (voorgenomen) beheersmaatregelen opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), ook van nieuwe risico's waarvan nog weinig bekend is. Ook is de werkgever zelf verantwoordelijk voor het vaststellen van veilige grenswaarden voor op de werkplek gebruikte stoffen indien er geen publieke grenswaarde is vastgesteld. Ontbreken deze, dan dienen bedrijfsgrenswaarden (private  grenswaarden) opgesteld te worden op basis van gezondheidskundige overwegingen. De technische en economische haalbaarheid mag hierin niet versleuteld worden. De werkgever is en blijft verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving, waarbij de stand der wetenschap en techniek in acht genomen is. Bij onzekere of onbekende risico's, zoals bij nanodeeltjes, is het uitgangspunt dat het voorzorgsprincipe toegepast moet worden. Dat houdt in dat het beleid en de uitvoeringsmaatregelen in die gevallen gericht moeten zijn op het voorkomen of minimaliseren van de blootstelling van werknemers.

Door deelname aan en organisatie van diverse onderzoeksprojecten ten aanzien van nanotechnologie is IVAM goed op de hoogte van actuele ontwikkelingen rondom eventuele risico's die verbonden zijn aan het werken met nanotechnologie. Deze informatie vertalen wij naar de dagelijkse praktijk en de toepasbaarheid voor verschillende bedrijven en branches. Onze arbeidshygiënisten kunnen u ondersteunen bij het opstellen van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), specifiek gericht op het werken met nanotechnologie. Zij kunnen voor u een beoordeling maken van de aard, mate en duur van de blootstelling aan nanodeeltjes.  Na afloop beschikt u over een conform de Arbowet uitgevoerde en getoetste RI&E en bent u in staat om op zorgvuldige wijze de omgang met nanodeeltjes in uw bedrijf of branche vorm te geven.

Meten
IVAM voert metingen uit naar de blootstelling aan nanodeeltjes op de werkplek via de luchtwegen. Wij maken hierbij gebruik van de NanoTracer, een draagbare monitor voor ultrafijne en nanodeeltjes (Philips Aerasense). Met de NanoTracer  kunnen continu, real-time ultrafijne en nanodeeltjes (10-300nm) gemeten worden ( zowel hun concentratie als de gemiddelde deeltjesgrootte). De metingen voert IVAM zelf uit in samenwerking met de klant.  In overleg kan besloten worden om ook de chemische samenstelling en de structuur van de deeltjes te analyseren. Deze analyses worden dan uitbesteed aan een extern laboratorium gespecialiseerd in het analyseren van nanodeeltjes.

Projecten

• Traceren van nano in producten
• Het voorkomen en gebruik van nanoproducten in de bouw
• Protocol veilig werken met koolstofnanobuisjes
• Pilot nanoreferentiewaarden
• Visualisatie van blootstelling aan (ultra)fijnstof bij fietsers door het verkeer
• Meten van blootstelling aan nanodeeltjes

Meer Informatie: Fleur van Broekhuizen (020 - 5255080)